joost groeneboer
culture notes
PUBLICATIES


'Lia Rodriguez', Dans Magazine, 2014/4

'12 vragen, 13 antwoorden: Turid Dramé', Dans Magazine, 2014/4

Misjpoge, 2014/4

Joost Groeneboer, hoofdstuk in: Frank van Vree, Hetty Berg, David Duindam (red.), De Hollandsche Schouwburg, Theater, deportatieplaats, plek van herinnering, Amsterdam University Press, 2013.

‘Soupez! Soupez! Met dansers aan tafel’, boekrecensie in Dans Magazine, 2011/6.

’12 vragen, 13 antwoorden: Katje Oostergetel’, Dans Magazine, 2011/4.

‘Pina in 3D’, filmrecensie in Dans Magazine, 2011/3.

‘Danswetenschap in Nederland 6’, boekrecensie in Dans Magazine, 2011/1.

‘Black Swan: een gitzwart sprookje’, filmrecensie in Dans Magazine, 2011/1.

‘Wat kost een musical’, Dans Magazine, 2010/6.

‘Vrouwen en dans in de Arabische wereld’, boekrecensie in Dans Magazine, 2010/6.

‘Willy Schermelé (1904-1995), iIllustrator voor vrouwen en kinderen’, NRC Handelsblad, 15 december 2009. Zie ook mijn website over deze kinderboekenillustrator: www.willyschermele.nl

Joost Groeneboer en Sieneke de Rooij, ‘De magere jaren: huishoudtips uit  1942 en 1943’, in: NRC Handelsblad, 2 en 3 november 2009.

‘Amsterdam droogt zijn tranen’, in programmaboekje 1950 volt, Huis te Linschoten, 2008.

‘A Heartwarming, Radiant Othello in the Netherlands, 1855’, in: Bernth Lindfors (ed.), Ira Aldridge - The African Roscius, New York - University of Rochester Press, 2007.

‘Dansende matrozen’, in: Werelddans, juni 2008.

‘Twinning = winning - Daci Nederland verbindt landen met elkaar’, in: Werelddans, december 2007.

‘Drie eeuwen Banya - De geschiedenis van een Surinaamse slavendans’, boekrecensie in: Volksdans, september 2006.

‘Muziek bij de film en filmmuziek’, in programmaboekje Glamorous Night, Huis te Linschoten, 2006.

‘Swingen met vinyl’, boekrecensie in: Volksdans, februari 2006.

‘Overwinteren in Colombia’, in: Volksdans, februari 2006.

‘Going native in Venezuela’,  filmrecensie in: Volksdans, november 2005.

‘Hymne à l’amour - Josephine Baker even terug in Den Haag’, in: Volksdans, september 2005.

‘Om een liefdesaffaire te vergeten moet je een nieuwe beginnen’,  filmrecensie ‘Moro no Brasil’ in Volksdans, september 2005.

‘Versieren doe je met je ogen’, verslag in Volksdans, september 2005

‘Het zout in de pap, of de liedjes van de Salons des Variétés’, in programmaboekje Les Salons des Variétés, Huis te Linschoten, 2005.

‘Door! Dance in Nederland’, boekbespreking in Dans, februari 2005.

“Holland danst! Een a typische dansgeschiedenis’, in: Volksdans, november 2004.

‘Dame la mano’, filmrecensie in: Dans, juni 2004, en in: Volksdans, november 2004.

‘De geboorte van de Haagse Stijl’, in: Paul Korenhof (red.), De Koninklijke Schouwburg [1804-2004], Zutphen 2004.

‘Dansen en slavernij’, in: Volksdans, november 2003.

‘Historische reis langs kerk, marktkraam en schouwburg; tentoonstelling over 1000 jaar theater in Nederland’, recensie in: Dans, juni 2003.

‘3 maart 1952. Otto Sterman draagt voor het eerst “Ik ben een neger” voor; De ommezwaai van een zwarte acteur op het Nederlandse toneel’, in: Rosemarie Buikema en Maaike Meijer (red.), Cultuur en Migratie in Nederland: Kunsten in beweging, 1900-1980, Den Haag 2003.

‘19 augustus 1913. Het Nederlandsche Dansonderwijzersgenootschap neemt de tango in het lesprogramma op; Van getemde passie tot verslindende levensstijl’, in: Rosemarie Buikema en Maaike Meijer (red.), Cultuur en Migratie in Nederland: Kunsten in beweging, 1900-1980, Den Haag 2003.

‘Dansen moet je leren! Een eeuw dans-en balletles in Friesland’, in: Programma Danspaleis 5, 18-23 maart 2002 (in opdracht van Theater De Harmonie in Leeuwarden).

'Passagieren op de Zeedijk', in: Ons Amsterdam, november 2001.

'Verboden te dansen', in: Ons Amsterdam, oktober 2001.

'Vaudeville, commercie en amusement; 24 augustus 1846. De veelbelovende actrice Maria Kleine-Gartman verruilt de Stadsschouwburg voor de Salon des Variétés', in: Grijp, L.P. red., Een muziekgeschiedenis der Nederlanden, Amsterdam 2001.

'Humor onder Rabbinaal toezicht', in: Sketch, oktober 1999.

''n Geel bandje, meneer! Het snordersbedrijf in crisistijd', in: Ons Amsterdam, februari 1998.

'Op sloffen over het linnen', in: Het Parool, 11 april 1996.

'7 maart 1908. De première van Shaws "Candida" door De Hagespelers onder leiding van Eduard Verkade; Society-drama en Haagse stijl', in: Erenstein, R. red., Een theatergeschiedenis der Nederlanden, Amsterdam 1996.

'4 september 1880. Bij de Vereeniging 'Het Nederlandsch Tooneel' gaat Shakespeares "De Koopman van Venetië" in première, met Louis Bouwmeester als Shylock; Het fenomeen Bouwmeester belicht', in: Erenstein, R. red., Een theatergeschiedenis der Nederlanden, Amsterdam 1996.

'Isidore Zwaaf (1873-1940), een joodse artiest', in: Misjpoge; Verenigingsblad van de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie, januari 1996.

'De dolle voeten van Lili Green', in: Het Parool, 19 oktober 1995.

'Sylvain Poons, een veelzijdig theaterman', in: Ons Amsterdam, juni 1995.

'Schouwburgen en vermakelijkheden in de negentiende eeuw' en 'Joodse personages op het Nederlands toneel'; Joodse stereotypen en hun aantrekkingskracht op het publiek', in: Joost Groeneboer en Hetty Berg red., ...Dat is de kleine man... 100 jaar joden in het Amsterdamse amusement, 1840 1940, Amsterdam Zwolle 1995.

'Koning Oedipus' et Oedipus Rex', dans: Dominique Bax e.a. ed., cataloque Théâtres au Cinéma, du 15 31 mars 1995 à Bobigny.

'Hugo de Groot (1897 1986); Een muzikaal leven in de film', in: Jaarboek Mediageschiedenis 6, Amsterdam 1995.

'Foto erfenis uit Indonesische bloeiperiode', in: Het Parool, 30 juni 1994.

'Filmsensatie van Eisenstein terug in de stad', in: Het Parool, 9 december 1993.

'Huid, haar, hartstocht en Othello', in: Trouw, 22 april 1993.

'Kinderen van Medea', in: Argus, (1/3) lente 1993.

'Theaterinstituut zet hoorspel te kijk', in: Het Parool, 20 februari 1992.

Joost Groeneboer, In het licht van de fotograaf; Een overzicht van de Nederlandse theaterfotografie tot 1940, (TheaterCahiers 2) Amsterdam 1991.

'Toneelkostuums van Leeger onder de hamer', in: Het Parool, 26 september 1991.

'Het orkest van Cinema Royal', in: Versus, 1988/2.

Ira Aldridge in the Netherlands, 1855
Ira Aldridge - a black New Yorker - was one of nineteenth-century Europe's greatest actors. He performed abroad for forty-three years, winning many awards. Billed as the 'African Roscius', Aldridge developed a repertoire initially consisting of Shakespeare's Othello, but also Shylock, melodramas about slavery, and farces that drew on his ability to sing and dance. In his chapter Joost Groeneboer followed the famous, but forgotten actor during his travel to The Netherlands.
read more


Verboden te dansen
Op vrolijke muziek, zij aan zij over de dansvloer zwieren? Dat druiste eind 19de eeuw volgens de stadsbestuurders in tegen alle fatsoensnormen. Dansgelegenheden waren trekpleisters voor zedenloos volk en criminelen! De Amsterdamse burgemeester De Vlugt koos een typisch Nederlandse oplossing: hij vaardigde geen verbod uit, maar verstrekte simpelweg geen vergunningen. Pas nadat hij zelf tijdens een dansje was betrapt, stond hij het in een paar gelegenheden toe, onder strenge voorwaarden: één danspaar per vierkante meter.
lees verder in Ons Amsterdam>

Passagieren op de Zeedijk
Vandaag de dag laden en lossen de schepen die Amsterdam aandoen ver buiten de stad. Erg aanlokkelijk om even van boord te gaan om wat te drinken en te dansen is het in het huidige havengebied niet. Dat was tot in de jaren zestig wel anders. Tot die tijd rolden matrozen bij wijze van spreken van de loopplank meteen de Zeedijk op. 'Allo! dames en heeren, de kwadrielje begint, ‑ eerst betalen asjeblieft, vijf centen voor de heeren en vijf centen voor iedere dame... Bennen we klaar? Vooruit dan maar, muziek!'
lees verder in Ons Amsterdam> 


Van getemde passie tot verslindende levensstijl
In de zomer van 1913 dook de tango op in Nederland, een zwoele Zuid-Amerikaanse dans die evenveel euforie als weerzin opwekte. Volgens Hartog J. Polak, die dansen schermles aan de marine en de beste Amsterdamse families gaf, werd in de one-step, two-step en tango maar al te duidelijk ‘de bedoeling van de Amerikaanse neger’ uitgedrukt, namelijk ‘de hartstocht op te wekken’. Moest een zichzelf respecterende dansschool deze 'al dan niet wortel schietende, trans-atlantische volksdans in zijn lesrooster opnemen', vroeg ook de voorzitter van het Nederlandsch Dansonderwijzers Genootschap zich af.
lees verder in Cultuur en migratie in Nederland>